<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE html
     PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
     "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">

<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<head>
  <title>Wyrażanie istnienia - Przewodnik Tae Kima po gramatyce języka japońskiego</title>
  <meta name="Author" content="Tae Kim" />
  <meta name="Description" content="A guide to Japanese grammar." />
  <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
  <link rel="shortcut icon" href="favicon.ico" type="image/x-icon" />

  <style type="text/css">
     @import url('style.css');
  </style>

    <link rel="stylesheet" type="text/css" href="print.css" media="print" />

</head>

<body>
<h1>No bo tak!</h1>

<table align="right" cellpadding="3">
<tr align="center">
	<td>
		<a href="basicgram.html">← Poprzednie (Podstawowa gramatyka)</a> |
	</td>
	<td>
		<a href="index.html#contents">Spis treści</a>
	</td>
	<td>
		| <a href="particles.html">Następne (Partykuły) →</a>
	</td>
</tr>
<tr align="center">
	<td></td>
	<td><a href="copula_ex.html">Przejdź do ćwiczeń</a></td>
	<td></td>
</tr>
</table>

<br /><br /><br />

<table cellpadding="0" cellspacing="0">
<tr><td>
<div class="outline">
<!-- outline menu -->
<center><span class="summary">Wyrażanie istnienia</span></center>
<ol>
<li><a href="#part1">Wyrażanie istnienia za pomocą 「だ」</a></li>
<li><a href="#part2">Negacja stanu bycia</a></li>
<li><a href="#part3">Odmiana stanu bycia w czasie przeszłym</a></li>
<li><a href="#part4">Podsumowanie</a></li>
</ol>
</div>
</td></tr>
</table>


<h2 id="part1">Wyrażanie istnienia za pomocą 「だ」</h2>
Jednym z bardziej zaskakujących zagadnień języka japońskiego jest fakt, iż nie znajdziemy w nim czasownika, który wyrażałby istnienie jak czasownik “być” w języku polskim. W zamian za to fakt, że coś istnieje, wyrażany jest poprzez dodanie znaku hiragany 「だ」 po rzeczownikach i na-przymiotnikach (o tych później). Przekonamy się jak to wygląda w praktyce, kiedy przyjrzymy się bliżej czasownikom i rzeczownikom. <div class="sumbox">
<span class="summary">Wyrażanie istnienia za pomocą 「だ」</span>
<ul class="plain">
<li> 「だ」 dodajemy na koniec rzeczowników i <a href="adjectives.html#part2">na-przymiotników</a></li>
<li>（１）　<span title="さかな - fish" class="popup">魚</span>。 - ryba.</li>
<li>（２）　<span title="さかな - fish" class="popup">魚</span><em>だ</em>。 - ryba jest.</li>
</ul>
</div>


<center>
<p>Nic prostszego. Jednakże...</p>
<table class="note">
<tr><td><strong><b>Istnienie można również wyrażać bez użycia 「だ」!</b></strong></td></tr>
</table>
</center>

<p>Jak widać w punkcie (1), 魚 oznacza po prostu „rybę” i nic poza tym. Jednakże, już w kolejnym rozdziale zobaczymy, że poprzez  odpowiedniej partykuły możemy również wyrazić, że coś „jest rybą”. W tej chwili prawdopodobnie zastanawiacie się po co w takim razie jest 「だ」 skoro możemy powiedzieć, że coś istnieje beż jego użycia. Główną różnica polega na tym, iż dodanie 「だ」 w twierdzeniu  nadaje mu charakter emfatyczny. Dlatego też częściej można usłyszeć mężczyzn stosujących tę właśnie formę na końcu zdania. Z tego samego powodu 「だ」 nie może być stosowane w pytaniach, gdyż brzmiałoby to wtedy jakbyśmy coś twierdzili i pytali o to jednocześnie (wyjątek stanowi 「だ」 w formach pytających jak 「<span title="どこ - where" class="popup">どこ</span>だ」 o czym będzie mowa w późniejszych częściach)
</p>

<p> 「だ」 używane jest również w wielu konstrukcjach gramatycznych, gdzie istnienie czegoś musi być wyraźnie zaznaczone. Istnieją również przypadki kiedy  「だ」 nie należy stosować. Wszystko wygląda na skomplikowane jednak z czasem sami nauczycie się kiedy i gdzie stosować  「だ」 .
</p>

<h2 id="part2">Negacja stanu bycia</h2>
W języku japońskim zarówno przeczenia jak i czas przeszły wyrażane są na drodze odmiany. Odpowiednio odmienione czasowniki lub przymiotniki mogą wyrazić, że coś <i>nie jest</i> [X] lub, że coś  <i>było</i> [X].  W jednej z <a href="particles3.html#part5">kolejnych lekcji</a> przyjrzymy się tworzeniu zdań twierdzących stawiając「だ」 na końcu zdania. 

<p>By zanegować stan bycia wystarczy dodać 「じゃない」 po czasowniku lub na-przymiotniku. </p>

<div class="sumbox">
<span class="summary">Negacja stanu bycia</span>
<ul>
<li>Negacja istnienia wyrażana jest poprzez dodanie 「じゃない」 na końcu rzeczownika lub  <a href="adjectives.html#part2">na-przymiotnika</a>
<br />（例） <span title="ともだち - friend" class="popup">友達</span>　→　<span title="ともだち - friend" class="popup">友達</span><em>じゃない</em> (przyjaciel nie jest)</li>
</ul>
</div>

<h3>Przykłady</h3>
（１）　<span title="さかな - fish" class="popup">魚</span><em>じゃない</em>。- Nie jest rybą.
<br />（２）　<span title="がくせい - student" class="popup">学生</span><em>じゃない</em>。- Nie jest uczniem.
<br />（３）　<span title="しずか - quiet" class="popup">静か</span><em>じゃない</em>。- Nie jest cicho.

<h2 id="part3">"Bycie" w czasie przeszłym</h2>
By wyrazić, że coś <i>było</i> należy dodać 「だった」 do rzeczownika lub na-przymiotnika..

<p>By zanegować istnienie w przeszłości (<i>nie był</i>) wystarczy odciąć 「い」 od formy przeczącej czasu teraźniejszego 「じゃない」 i dodać 「かった」.
</p>

<div class="sumbox">
<span class="summary">"Bycie" w czasie przeszłm</span>
<ol>
<li><b>Istnienie w czasie przeszłym</b>: Dodajemy 「だった」 do rzeczownika lub <a href="adjectives.html#part2">na-przymiotnika</a>
<br />（例） <span title="ともだち - friend" class="popup">友達</span>　→　<span title="ともだち - friend" class="popup">友達</span><em>だった</em> (przyjaciel był)</li>
<li><b>Istnienia w czasie przeszłym-przeczenie</b>: Od formy przeczącej rzeczownika lub <a href="adjectives.html#part2">na-przymiotnika</a> odcinamy 「い」 i dodajemy 「かった」
<br />（例） <span title="ともだち - friend" class="popup">友達</span>　→　<span title="ともだち - friend" class="popup">友達</span><em>じゃない</em>
→　<span title="ともだち - friend" class="popup">友達</span>じゃな<em>かった</em> (przyjaciel nie był)
</li>
</ol>
</div>

<p />（１）　<span title="さかな - fish" class="popup">魚</span><em>だった</em>。- Ryba była.
<br />（２）　<span title="がくせい - student" class="popup">学生</span>じゃな<em>かった</em>。- Uczeń nie był.
<br />（３）　<span title="しずか - quiet" class="popup">静か</span>じゃな<em>かった</em>。- Nie było cicho.

<h2 id="part4">Podsumowanie</h2>
Poznaliśmy jak wyrażać istnienie w czterech formach. W kolejnym dziale przyjrzymy się zastosowaniu partykuł, które pomogą nam nadać rzeczownikom odpowiednie role w zdanie. Poniżej znajduje się tabela różnych form wyrażających istnienie, które poznaliśmy w tym rozdziale. 

<p />
<center>
<table border="1" cellpadding="5">
<caption>Istnienie-podsumowanie</caption>
<tr align="center"><td></td><th colspan="2">Twierdzenie</th><th colspan="2">Przeczenie</th></tr>

<tr align="center"><th>Nie przeszły</th><td><span title="さかな - fish" class="popup">魚</span>（だ）</td><td>Ryba jest</td><td><span title="さかな - fish" class="popup">魚</span>じゃない</td><td>Ryba nie jest</td></tr>

<tr align="center"><th>Przeszły</th><td><span title="さかな - fish" class="popup">魚</span>だった</td><td>Ryba była</td><td><span title="さかな - fish" class="popup">魚</span>じゃなかった</td><td>Ryba nie była</td></tr>

</table>
</center>

<div class="botmenu">
<table align="center" cellspacing="10">
  <tr align="center" >
    <td width="350"><a href="basicgram.html">← Poprzednie (Podstawowa gramatyka)</a></td>
    <td><a href="index.html#contents">Spis treści</a></td>
    <td width="350"><a href="particles.html">Następne (Partykuły) →</a></td>
  </tr>
  <tr align="center" >
  	<td colspan="3"><a href="copula_ex.html">Przejdź do ćwiczeń</a></td>
  </tr>
</table>
</div>

<br />
<div class="footer">
<!-- Creative Commons License -->
<a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.5/"><img alt="Creative Commons License" border="0" src="http://creativecommons.org/images/public/somerights20.gif" /></a><br />
Ta praca jest objęta <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.5/">Creative Commons License</a>.
<!-- /Creative Commons License -->


<!--

<rdf:RDF xmlns="http://web.resource.org/cc/"
    xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
    xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<Work rdf:about="">
   <dc:type rdf:resource="http://purl.org/dc/dcmitype/Text" />
   <license rdf:resource="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.5/" />
</Work>

<License rdf:about="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.5/">
   <permits rdf:resource="http://web.resource.org/cc/Reproduction" />
   <permits rdf:resource="http://web.resource.org/cc/Distribution" />
   <requires rdf:resource="http://web.resource.org/cc/Notice" />
   <requires rdf:resource="http://web.resource.org/cc/Attribution" />
   <prohibits rdf:resource="http://web.resource.org/cc/CommercialUse" />
   <permits rdf:resource="http://web.resource.org/cc/DerivativeWorks" />
   <requires rdf:resource="http://web.resource.org/cc/ShareAlike" />
</License>

</rdf:RDF>

-->
<p class="copyright">Copyright &copy; 2003-2007 Tae Kim (taekim.japanese AT gmail.com)</p>
<p class="translation">Polish translation by Mateusz Miara (miara.mateusz AT gmail.com)</p>
<p>
<a href="http://www.guidetojapanese.org/forum/viewforum.php?id=18">Report a correction or suggestion for this page</a>
</p>
</div>

<div class="small" style="text-align:right;"><pre>This page has last been revised on 2005/4/7
Removed reference to 「か question marker」 and changed formatting. (2005/4/7)
</pre></div>
<script src="http://www.google-analytics.com/urchin.js" type="text/javascript">
</script>
<script type="text/javascript">
_uacct = "UA-93357-1";
urchinTracker();
</script>
</body>
</html>
